Herenboeren inspireert ‘New Deal’ boer – maatschappij

Nederland is toe aan een New Deal tussen boer en maatschappij die de productie van voedsel weer in evenwicht brengt met andere maatschappelijke belangen én de natuur. Dat stelt het College van Rijksadviseurs in het gisteren gepresenteerde document Panorama Nederland. Rijker, Hechter, Schoner. Herenboeren wordt hierin als een inspirerend voorbeeld genoemd.

Het College is een onafhankelijk adviesorgaan dat het kabinet gevraagd en ongevraagd adviseert over nationale ruimtelijke inrichtingsvraagstukken. De drie Rijksadviseurs Daan Zandbelt,  Berno Strootman (beiden Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving) en Floris Alkemade (Rijksbouwmeester) constateren dat de huidige intensieve wijze van voedselproductie niet langer houdbaar is en ten koste gaat van onder meer het landschap, de natuur, de bodemkwaliteit, de biodiversiteit, en de volksgezondheid. ‘Nederland teert in op zijn maatschappelijke vermogen. De boeren zelf profiteren evenmin van deze bedrijfsvoering. Het is hoog tijd voor een koerswijziging.’

Regionale New Deals
Het College pleit voor het op regioschaal sluiten van een zogenoemde New Deal tussen boer en maatschappij. De opbrengsten van zo’n Deal zijn aanzienlijk, zo staat te lezen. ‘Een eerlijk inkomen voor de boeren, schoon water en een schone lucht, een gezonde bodem, meer biodiversiteit en een aantrekkelijk landschap, gezond voedsel en uiteindelijk ook een gezonde mens.’

Bij biodiversiteit doelen de adviseurs niet alleen op akkerranden, maar ook om biodiversiteit op het boerenland zelf. ‘Zo bouwen we ons maatschappelijk vermogen weer op, in plaats van erop in te teren.’

Herenboeren als vliegwiel
Volgens de drie adviseurs zijn er tal van signalen die laten zien dat de beoogde omwenteling naar een rijker boerenland nu werkelijk gaat komen. Een van de voorbeelden is Herenboeren, evenals Boerennatuur en het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. ‘Ook al zijn deze initiatieven nog relatief kleinschalig en staan ze vaak nog in de kinderschoenen, ze kunnen als vliegwiel dienen om de noodzakelijke transitie in de landbouw in gang te zetten’, zo staat te lezen in het Panorama van Nederland.

Uitzending NPO Radio 1 over Panorama
Het NPO 1-Radioprogramma Spraakmakers besteedde in de week waarin het Panorama verscheen aandacht aan Herenboeren. Terugluisteren van dit op 5 december 2018 live uitgezonden fragment kan hieronder.